Waterschade: wat je meteen doet en wat je vooral laat

Waterschade: wat je meteen doet en wat je vooral laat

Een nat toestel gaat zelden stuk aan het water zelf. Het gaat stuk aan corrosie, en die begint op het moment dat water, stroom en metaal samen zijn. Ze gaat door zolang er vocht in zit, ook als je niets doet, ook als het toestel intussen nog werkt. Alles wat je in de eerste minuten doet, komt dus neer op twee dingen: de stroom eraf en het vocht eruit.

Wat je meteen doet

1. Zet het toestel uit. Echt uit, niet alleen het scherm op slot. Een toestel dat aan staat, stuurt spanning door natte sporen, en dat is precies wat de schade maakt.
2. Trek de kabel eruit als hij aan het laden was, en laad hem daarna niet op. Laden is de snelste manier om van een nat toestel een defect toestel te maken.
3. Haal de hoes eraf en open het simladertje. Laat dat open.
4. Dep de buitenkant droog en houd het toestel even met de aansluitingen naar beneden, zodat wat er in zit eruit kan lopen.
5. Leg hem op een droge, koele plek, uit, en laat hem daar liggen.
6. Zorg dat hij zo snel mogelijk openligt in een werkplaats. Hier tellen uren, niet dagen.

Wat je vooral laat

• Niet opladen, en ook niet even proberen of hij nog aan gaat. Elke poging is spanning op een nat bord.
• Niet in de rijst. Rijst haalt geen water uit een dichte behuizing. Het vocht zit onder afdekplaatjes en tussen componenten waar geen luchtstroom komt. Wat je er wel aan overhoudt, is stof en zetmeel in de aansluitingen, en vooral verloren tijd terwijl de corrosie doorgaat. Het is de bekendste tip over waterschade en tegelijk de schadelijkste, precies omdat ze mensen laat wachten.
• Geen haardroger, radiator of oven. Warmte zet het vocht in beweging naar plekken waar het nog niet zat, en tast lijm, batterij en display aan.
• Geen perslucht in de openingen blazen. Je duwt het vocht dieper naar binnen, tot onder de afdekplaatjes waar je het niet meer weg krijgt.
• Niet in de diepvries, niet schudden, en een zakje silicagel is geen behandeling maar hoogstens uitstel.
• Geen alcohol of contactspray door de openingen gieten. Reinigen werkt wel, maar alleen als het toestel open ligt en het bord los is.

Waarom snel openmaken en spoelen wel werkt

In de werkplaats gaat het toestel uit elkaar. De batterij wordt afgekoppeld, het bord komt eruit, de connectoren en de afdekplaatjes gaan los. Daarna wordt het bord gereinigd met isopropylalcohol, vaak in een ultrasoon bad, zodat zouten en resten weg zijn voor ze sporen en soldeervlakken aantasten. Vervolgens drogen, en onder de microscoop nakijken: groenblauwe aanslag op connectoren, matte soldeerverbindingen, beschadigde contactvlakken. Wat aangetast is, wordt op bordniveau hersteld met microsoldeerwerk. Dat is ook de manier waarop data uit een toestel gehaald wordt dat niet meer opstart. Een batterij en een display zijn onderdelen; het bord is het toestel.

Vochtindicatoren

In een iPhone zitten kleine indicatoren die van kleur veranderen bij contact met vloeistof. Bij veel modellen is er één zichtbaar in het simladertje. Wit of zilver betekent dat er geen contact vastgesteld is, rood of roze betekent dat er vloeistof binnen geweest is. Ze zeggen niet hoeveel en niet wanneer, alleen dát het gebeurd is. Ze kunnen ook afgaan door damp in een badkamer of door zweet. Voor jou zijn ze om twee redenen relevant: schade door vloeistof valt nergens onder garantie, ook niet bij Apple, en bij verkoop of inkoop wordt er naar gekeken, omdat een toestel dat nat geweest is weken later nog kan uitvallen.

Niet elk water is hetzelfde

Schoon water is het minst erg. Zeewater geleidt sterk en tast snel aan, en chloorwater uit een zwembad is ook agressief. Koffie, bier, fruitsap en frisdrank laten suiker achter die na het drogen kleverig en geleidend blijft, en die blijft werken tot je hem weghaalt. In die gevallen is snel openmaken en reinigen nog belangrijker, en betekent hij werkt nog een stuk minder.

Het toestel werkt nog, en dan

Dit is de meest voorkomende val. Een toestel dat een spatje overleefd heeft en gewoon opstart, voelt als een goed einde. Intussen loopt de corrosie door, en het defect komt een week of een maand later, vaak aan een connector of aan een voedings- of audiochip. Doe dan twee dingen: maak onmiddellijk een back-up, en laat het toestel alsnog nakijken en reinigen. Kun je maar één ding doen, doe dan de back-up.

Waterdicht is niet waterdicht meer

Nieuwe toestellen zijn getest tegen water tot een bepaald niveau, maar dat is een test op een nieuw toestel in gecontroleerde omstandigheden. Lijm en dichtingen verouderen, een herstelling verandert de afdichting, en een barst in het glas maakt ze lokaal ongedaan. Een ouder toestel is dus op zijn best spatwaterbestendig. Zwemmen, duiken en een warme douche horen daar niet bij, en die norm heeft nooit betekend dat vloeistofschade onder garantie valt.

Als het toch te laat is

Een toestel dat niet meer te redden is, bevat nog data en nog werkende onderdelen. Vraag dus wat er nog uit te halen valt voor je het weggooit; dat is vaker mogelijk dan mensen denken, juist omdat er op bordniveau gewerkt wordt. Ga je vervangen, dan is het goed te weten dat een toestel dat nat geweest is altijd als zodanig beschreven wordt, en dat toestellen met een simlock, een MDM-slot of een actief iCloud-account niet ingekocht worden. Hoe de beoordeling en de prijs verlopen, staat bij inkoop.

Kort

1. Uitzetten.
2. Niet laden, niet aanzetten.
3. Hoes eraf, simladertje open.
4. Droog en koel wegleggen.
5. Zo snel mogelijk laten openmaken, spoelen en nakijken.
6. Back-up bij de eerste kans dat het toestel weer werkt.

Rijst staat niet in die lijst, en dat is de belangrijkste regel van het hele verhaal.